valve amplifiers and high efficiency speakers
 
search

Een doe-het-zelf weerstand van weerstanddraad en bijenwas

Waarom doehetzelf?
Soms wil je een buis een exacte instelling vanuit het boekje geven omdat dan juist de totale harmonische vervorming zo mooi laag of of omdat er dan voornamelijk 'even harmonischen' versterkt worden... Wanneer je dan het rekenwerk doet kom je op een onmogelijke weerstandswaarde in de audiofiel leverbare merken... Het compromis wordt dan snel gemaakt: tóch maar metaalfilm uit de E96 reeks of dan maar niet exact op die instelling... Daarom dus dhz...

Ingediënten.
Benodigd zijn weerstandsdraad, een spoel en een plan voor de afwerking. Op een hobbymarkt heb ik destijds een rol Isotan weerstandsdraad van IsabellenHütte gekocht met een weerstand van 182ohm per meter (constantaan is ook bruikbaar). Als spoel is een stuk houten bezemsteel gebruikt en voor de aansluitdraden 0.8mm zilverdraad. Bijenwas is gebruikt om de draad te fixeren op de spoel. Dit houdt dus in dat deze manier van bouwen géén weerstand oplevert die hoogbelastbaar is!! 0.5Watt is het maximum!.

Hoe?
Allereerst nemen we de weerstandswaarde welke benodigd is, deze delen we door 182(weerstandswaarde draad), dit geeft de benodigde lengte weerstandsdraad. Nu berekenen we hoeveel wikkelingen er om de spoel moeten: omtrek is 2pi R(=radius), bij de gebruikte bezemsteel (28mm doorsnede) is dit 14mm x 2 x 3.14 = 87.96mm, zeg 8.8cm. De benodigde lengte weerstandsdraad delen we hierdoor en dit geeft het aantal wikkelingen die benodigd zijn om de weerstandswaarde te realiseren. Pakken we dus 960ohm als weerstandwaarde, dan komt dat neer op 5.27meter weerstandsdraad dus 60 wikkelingen. Je kunt deze lengte op een kleine spoel opspoelen, dus op&neer, of een langere spoel pakken en één richting op opspoelen. Bij beide methodes is de zelfinductie te verwaarlozen, mede door de grote diameter van het hout. Aan beide uiteinden van de spoel komt een gat (1.5mm Ø) om de zilveren aansluitdraden te kunnen monteren. Een schuins geboord gat geeft de mogelijkheid het zilverdraad terug te leiden en aan zichzelf te fixeren, het weerstandsdraad wordt hier tevens meegesoldeerd. Een gat met een diameter van 6mm aan de zijkant van de spoel geeft de mogelijkheid om tijdelijk een as in te steken voor meer houvast tijdens het wikkelen. Hierna de bijenwas au-bain-Marie verwarmen en de weerstand meerdere keren onderdompelen (houdt vast aan de aansluitdraden). Hierdoor ontstaat een mooie gladde afwerking die weliswaar niet hittebestendig is maar wél goed trillingen dempt.

Het mooie is dat je op deze manier (bijna) elke weerstandswaarde kunt realiseren. Fysiek is het wél een uit de kluiten gewassen weerstand: op de foto boven ligt er een Mills 12Watt wirewound naast; je hebt er dus ruimte voor nodig!

Inbouwen...
De weerstand is net als elke andere weerstand te monteren. Verhit de aansluitdraden echter niet te lang en soldeer ook niet te dicht bij de spoel om smelten van de bijenwas te voorkomen. Controleer de weerstand nog op juiste werking alvorens in te zetten!

"Voer voor de critici!"
Alleen om afwijkende weerstandswaardes te kunnen realiseren? Ik dacht het niet.... De weerstand gemaakt zoals hierboven beschreven heeft serieuze audiofiele kwaliteiten: Zéér schone weergave; analytisch mét klankkleur gecombineerd met gemak...! Ik heb AudioNote tantaal (1 & 2W), RikenOhm (0.5W & 1W), Kiwame (1W & 5W) tot Mills wirewound (5W & 12W) en nog wat "oud spul" en "nieuw spul" vergeleken maar allen konden ze niet tippen aan de geluidskwaliteiten van deze dhz-weerstand... Ik heb ze ingezet in de voorversterker en op de driver van de eindversterker...

 

_______________